Tegenwoordig willen mensen alles snel, snel, snel. Zelfs wijsheid. We proberen te rennen op het boeddhistische pad in plaats van het stap voor stap af te leggen. Ahba maakt keer op keer duidelijk dat het zo niet werkt. Ons verlangen naar resultaat is zelf een van de grootste hindernissen op het pad.
Ahba spreekt maar weinig over zijn eigen verleden. Wat we weten, is dat hij ergens in de jaren '50 van de vorige eeuw als monnik uit de bossen in Myanmar kwam lopen. Tijdens de zesde boeddhistische raadsvergadering, waar de monniken van de Theravāda-traditie bijeenkwamen om de leer van de Boeddha veilig te stellen, nam hij het woord over buddhānussati: meditatie op de kwaliteiten van de Boeddha. Wat hij zei is niet vastgelegd; wat is overgeleverd, is de stilte die viel, want er was niemand anders die hierover met hetzelfde gezag kon spreken.
Hij werd abt van een klooster in Yangon en onderwees samatha-meditatie. Op een nacht in 1981 verdween hij plotseling. De volgende ochtend reden de jeeps van de junta het kloosterterrein op om hem te arresteren - een dag te laat.
Twee jaar later vond Herman Schreuder hem in de bergen van Noord-Thailand. Later zei Ahba dat hij hem geroepen had: het was tijd om weer te onderwijzen. Zo bereikte zijn methode Nederland, en zo kwam Wouter Doorn die in 2005 tegen.
In Thailand kennen ze hem als Luang Por Opart. Zijn leerlingen noemen hem Ahba, wat zoveel betekent als 'vader'. Elke dag zit er een rij mensen voor zijn kuṭi (hut) te wachten, uit heel Thailand en van veel verder, en die rij wordt elk jaar langer.
Wat Ahba onderwijst is heel eenvoudig: "Herhaal hardop buddho en luister alleen naar het geluid. Heb geen andere intenties. Probeer dit heel langzaam, steeds opnieuw, en je krijgt een schoon en helder bewustzijn, je krijgt concentratie. Concentratie is de fundering, en pas als die diep en stevig is, is er ruimte voor wijsheid."
"Als een raam heel vies is, kun je er niet doorheen kijken. Maak je het een beetje schoon, dan kun je al iets beter zien, maar nog steeds niet helder. Maak je het helemaal schoon, dan kun je alles volstrekt helder zien, zonder enige twijfel. Hetzelfde geldt voor een bewustzijn vol verlangen; je hoeft het alleen maar langzaam schoon te maken."
Buddho is het verslag van twintig jaar met die methode: retraite na retraite bij Ahba, waaronder vier periodes als monnik, en het onderricht dat hij daar kreeg. En daartussen, thuis, elke dag gaan zitten. Naast een opleiding, een baan als medisch specialist en een gezin met twee kinderen.
Geen sluiproutes en geen snelle resultaten. Alleen de gestage ontwikkeling van het bewustzijn, buddho na buddho, dag na dag. Langzaam. Zo langzaam dat je het zelf bijna niet ziet. Maar het gebeurt.
"Als de dhamma zich langzaam aan je openbaart, langzaam haar licht laat schijnen, dan is ze op haar allermooist."
Met een voorwoord van Ajahn Sumedho.
Moge je bewustzijn schoon en helder zijn.