درباره کتاب
جلد سوم مجموعه پهلوی ها از نگاه امروز با عنوان توفان شهریور ۱۳۲۰؛ اشغال نظامی ایران و تغییر رژیم رضاشاه به بررسی یکی از مهم ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران می پردازد؛ دورانی که با اشغال ایران توسط متفقین، پایان سلطنت رضاشاه و آغاز سلطنت محمدرضاشاه همراه شد.
چرا ایران اشغال شد؟
کتاب به این پرسش ها پاسخ می دهد که چرا ایران در شهریور ۱۳۲۰ اشغال شد، طرح اشغال از چه زمانی در دستور کار متفقین قرار گرفت و آیا هدف آنان تنها اشغال نظامی بود یا تغییر رژیم نیز از ابتدا طراحی شده بود. همچنین بررسی می شود که چرا این تحول در چارچوب نظام سلطنت انجام گرفت و برخلاف بسیاری از کشورهای منطقه، به فروپاشی حکومت یا تجزیه ایران منجر نشد.
نویسنده نشان می دهد که چگونه ایران توانست با مدیریت دوران گذار، اشغال نظامی را از یک تهدید به فرصت برای حفظ وحدت ملی و تمامیت ارضی کشور تبدیل کند. در این میان، نقش محمدعلی فروغی در انتقال قدرت و مدیریت این دوران با نگاهی تحلیلی بررسی می شود.
استراتژی متفقین
کتاب برنامه اشغال ایران را به عنوان یک استراتژی چندلایه تحلیل می کند و نشان می دهد که متفقین با بهره گیری از فشارهای سیاسی، اقتصادی، نظامی، جنگ روانی، تهدید و تطمیع، دولت ایران را مرحله به مرحله تحت فشار قرار دادند. همچنین نقش وینستون چرچیل در هدایت سیاست های متفقین و روند تغییر رژیم رضاشاه بررسی می شود.
فضای سیاسی ایران
نویسنده فضای سیاسی ایران را در آستانه اشغال، اختلاف دیدگاه جریان های ملی گرا، لیبرال و طرفداران آلمان و تأثیر این شکاف ها بر تحولات شهریور ۱۳۲۰ را بررسی می کند.
آسیب شناسی سلطنت رضاشاه
بخش پایانی کتاب به بررسی رابطه رضاشاه و روحانیت، تقابل سنت و تجدد، دیکتاتوری سیاسی، حذف نخبگان، اشتباهات سیاست ایران در جنگ جهانی دوم، بحران اقتصادی سال ۱۳۱۵ و چالش های برنامه های توسعه اختصاص دارد.
این کتاب با تکیه بر اسناد، منابع تاریخی و پژوهش های نویسنده، تصویری مستند و تحلیلی از اشغال ایران، سقوط رضاشاه، مدیریت دوران گذار و پیامدهای این رویداد ارائه می دهد.